Uzupełnij poniższy fragment tekstu właściwym terminem historycznoliterackim.

Nowela Elizy Orzeszkowej „Gloria victis” (wydana w 1910 roku) łączy elementy realizmu z poetyką ________, w której opisy przyrody (lasu poleskiego, wiatru, drzew) posiadają głęboki sens symboliczny i emocjonalny, służąc jako wehikuł pamięci o zapomnianych bohaterach powstania styczniowego.

Dopasuj postacie do ról w utworze.

Romuald Traugutt i Maryś Tarłowski.

Narratorami w utworze Orzeszkowej są:

„Groby te są tak głęboko w lesie ukryte, że nikt do nich nie trafia, prócz wiatru i ptaków”.

Jaka jest funkcja symboliczna ukrytej w głębi puszczy mogiły powstańców?

Wyjaśnij sens idei utworu ukrytej w łacińskiej maksymie „Gloria victis” (Chwała zwyciężonym).

Rozstrzygnij, czy poniższe zdania są prawdziwe czy fałszywe.

I. Orzeszkowa w „Gloria victis” całkowicie potępia wszystkie zrywy zbrojne. II. Przyroda w opowiadaniu jest aktywnym strażnikiem pamięci o powstańcach.

Wskaż właściwą cechę kompozycyjną „Gloria victis”.

Wymień dwie cechy charakteru lub postawy Anieli Tarłowskiej (siostry Marysia) wobec zrywu narodowego.

Podaj dwie cechy lub postawy.

Wybierz zestaw, w którym wszystkie pojęcia wiążą się bezpośrednio z wymową i poetyką „Gloria victis”.

Co symbolizuje motyw „zapomnianego grobu w lesie” w kontekście politycznej sytuacji Polaków pod zaborami?

Przyjrzyj się ilustracji.

W jaki sposób obecność drzew i roślinności wokół mogiły potęguje nastrój zadumy i uświęcenia miejsca?

Kto był dowódcą oddziału powstańczego opisanego w noweli, postacią o magnetycznym, heroicznym wpływie na młodzież?

„Były to dni, w których usiłowano niemal bezbronną piersią zatrzymać lawinę…”.

Wyjaśnij metaforę „niemal bezbronnej piersi” i „lawiny” w odniesieniu do dysproporcji sił między powstańcami a armią carską.

Wpisz nazwę pojęcia określającego w sztuce i literaturze nurt polegający na uchwyceniu ulotnych stanów natury, gry światła, nastroju i wrażeń zmysłowych (widoczny w opisach lasu poleskiego).

Wymień i opisz dwóch młodych bohaterów noweli, którzy oddali życie w walce, reprezentując różne postawy.

Wyjaśnij sens etyczny i ideowy tytułu opowiadania „Gloria victis” – Chwała zwyciężonym.

Dlaczego Orzeszkowa przyznaje moralne zwycięstwo tym, którzy ponieśli klęskę militarną?

Napisz krótką wypowiedź argumentacyjną (3–4 zdania): Dlaczego opowiadanie „Gloria victis” Elizy Orzeszkowej jest swoistym poetyckim pomnikiem wystawionym zapomnianym bohaterom powstania styczniowego?

Odwołaj się do roli natury jako ocalającej pamięć.